مبانی انسان‌شناختی سنت‌های ورزشی (نظری و عملی)

توضیحات دوره

ورزش، پیش از آنکه فنِ بدن باشد، تجربهٔ فرهنگی است. این دوره می‌کوشد نشان دهد که سنت‌های ورزشی در فرهنگ‌های گوناگون—کشتی در بین‌النهرین (روایت گیلگمش و انکیدو)، ورزش‌های المپیک باستان در یونان، کالاری‌پایاتو در هند، تای‌چی‌چوان در چین، و ورزش باستانی زورخانه‌ای در ایران—صرفاً مجموعه‌ای از تکنیک‌های بدنی نیستند؛ بلکه حامل تصویری از انسان و هستی هستند که هر فرهنگ در کالبد انسان متجلی می‌کند. از این منظر، بدن جایی است که اسطوره‌ها در آیین‌ها متبلور می‌شوند.  اسطوره، حتی هنگامی که در قالب افسانه و حماسه بازمی‌آید، ساختار و خلاقیت نخستینِ خود را از دست نمی‌دهد و در آیین‌ها و مناسک— از جمله در ورزش—به حیات خود ادامه می‌دهد. این دوره می‌کوشد گفتمان سنت‌های ورزشی را از مجادلات دربارهٔ «اصالت» به سوی پرسش‌های بنیادی‌تر دربارهٔ تاریخ، کنش و معنا سوق دهد و نشان دهد که ورزش، در عمیق‌ترین لایه‌هایش، با ایده‌های اصلی و معنای زندگی گره خورده است. پژوهش انسان‌شناختی دربارهٔ سنت‌های ورزشی در ایران هنوز نوپا است. از یک سو، ادبیات جهانیِ انسان‌شناسی ورزش و هنرهای رزمی در دو دههٔ اخیر تحولی جدی یافته و از کلیشه‌های شرق‌شناسانه فاصله گرفته است؛ از سوی دیگر، در فضای فارسی، بحث دربارهٔ ورزش غالباً یا به فیزیولوژی و تربیت‌بدنی فروکاسته می‌شود، یا به کلیشه‌های رمانتیک دربارهٔ «عمق معنوی شرق» بسنده می‌کند. این دوره می‌کوشد خلأ میان این دو را پر کند: از سویی، عمق نظری لازم برای فیلسوفان و دانشجویان علوم انسانی را فراهم آورد؛ از سوی دیگر، با روایتی جذاب و نمونه‌های ملموس، مخاطبِ عامِ علاقه‌مند به ورزش، اسطوره و فرهنگ را نیز درگیر کند.

اهمیت دیگر این دوره، بازخوانی معنای ورزش است. ورزش امروز غالباً به عملکرد، رکورد و رقابت فروکاسته می‌شود. این دوره نشان می‌دهد که در سنت‌های فرهنگی گوناگون، ورزش همواره با پرسش‌های بنیادی دربارهٔ هستی، انسان و معنای زندگی گره خورده است. کشتی گیلگمش و انکیدو استعارهٔ مبارزهٔ درونی و تحول هویت است؛ المپیک باستان جشنی مذهبی برای زئوس بود؛ پرواز خدایانِ تائوئیست و مقام خداییِ فانی، ثمرهٔ تمرین و تسلط بر "چی" بود و زورخانه، خانهٔ پهلوانی و آیین جوانمردی. بازخوانی این پیوندها، هم برای پژوهشگر و هم برای مربی و ورزشکار، پیامدهای عملی دارد. به جای مجادله بر سر «اصالت» می‌توان دربارهٔ تاریخ، کنش و معنا گفت‌وگو کرد.

مشاهده بیشتر

شرایط دوره

مدرس

محمدحسن شفیعی
کارشناسی ارشد فلسفۀ علم
  • 9 دوره

دائوئیسم/ هنرهای رزمی چینی/ بدن شناسی فلسفی/معرفت شناسی طب سنتی چینی

2400000 3000000
  • تاریخ شروع1405/9/9
  • مدرسمحمدحسن شفیعی
  • تعداد جلسات8 جلسه
  • نوع برگزاریحضوری - آنلاین
  • دستاورد نهایی دوره• پیوند ورزش با ایده‌های اصلی و معنای زندگی را در نمونه‌های گوناگون تحلیل کنند. • کارکرد اسطوره را به مثابه ی کاوش تمثیلی هستی، در آیین‌های ورزشی بازشناسند. • چگونگی تجلی تصویر هر فرهنگ از انسان و هستی را در بدن—از راه ورزش—دریابند. • و مهم‌تر از همه چون هر جلسه شامل تمرین عملی است، شرکت‌کنندگان در کنار تحلیل نظری، خودشان ورزش می‌کنند و از نزدیک با برخی از این سنت های ورزشی آشنا می‌شوند. شرکت کننده در پایان این دوره، هم این سنت‌ها را تحلیل می‌کند و هم آن‌ها را تجربه کرده است.